Johan de Witt 400 jaar! Hoe zat het ook weer met de Waerdye?

In Dordrecht, de stad waar hij opgroeide, werd dit verjaardagsfeest gevierd met veel activiteiten: een symposium, een tentoonstelling, stadsrondleidingen en toneel- en muziekvoorstellingen. Wij staan er in ons eigen vakblad ook bij stil.

Hoewel Johan de Witt van huis uit jurist was, had hij een grote passie voor de wiskunde. Hij correspondeerde erover met Christiaan Huygens en schreef bijvoorbeeld op z’n 24e een wetenschappelijk artikel over kegelsneden. Was hij niet in de politiek terecht gekomen, dan was Johan ongetwijfeld een groot wiskundige geworden. En dat is natuurlijk al het geval met het baanbrekende werk dat hij geschreven heeft over levensverzekeringswiskunde bij lijfrenten, de Waerdye van Lyfrenten Naer Proportie van Losrenten uit 1671. Hij schreef het kort voor het rampjaar 1672, waarin Nederland door meerdere landen werd aangevallen en hijzelf in augustus – samen met zijn broer Cornelis de Witt – door een opgehitste menigte orangisten werd gelyncht.

De Waerdye kwam tot stand als een notitie aan de gecombineerde Eerste- en Tweede Kamer in de 17e eeuw, de Staten Generaal. Johan was raadspensionaris van Holland, vergelijkbaar met de huidige functies van minister-president, minister van Binnen-, Buitenlandse zaken en Financiën ineen. Uit hoofde van die laatste rol was hij nauw betrokken bij zorgelijke financiële positie van de Staten van Holland, waarbij dreigende conflicten met Engeland, Frankrijk en enkele Duitse bisdommen grote investeringen noodzakelijk maakten in de defensie van ons land. Die defensie was in de vredesjaren na het einde van 80-jarige oorlog flink verwaarloosd.

Lees dit artikel verder onder Download.