De tijd vliegt. Waar zes jaar geleden mijn bestuurs-periode begon, loopt inmiddels ook mijn laatste termijn als bestuurslid én als voorzitter van het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) en het Actuarieel Instituut ten einde.
Wij richten in dit artikel ons op de periode na de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel en analyseren hoe verdere consolidatie in de uitvoeringsketen de bestuurbaarheid, risico’s en meetbare uitkomsten beïnvloedt.
Meer dan de helft van alle Nederlandse pensioen-deelnemers is op het moment van schrijven ingevaren in het nieuwe stelsel. Achter de schermen verloopt de transitie voor veel fondsen grotendeels volgens plan.
Life expectancy in most developed countries rose markedly and steadily over recent decades. Currently, however, we are observing a weakening of this increase – and in some countries even a decline. ‘Life Expectancy – Is the Party Over?’ asked BBC News as early as 2015.
Complexe besluitvorming en langdurige onder-handelingen zijn een bekend fenomeen binnen de Nederlandse pensioensector. In Tafels vol tegenpolen beschrijft Albert Smolenaers hoe deze onder-handelingen in de praktijk verlopen, vaak tussen partijen met verschillende belangen en perspectieven.
Met de voltooiing van de transitie naar de Wet toekomst pensioenen begint de fase die er werkelijk toe doet: de wereld ná de operatie. Waar jarenlang de focus lag op transitieplannen, datakwaliteit en governance, verschuift de aandacht nu naar de werking van het stelsel in de praktijk.
Inmiddels zijn de eerste pensioenfondsen over naar het nieuwe pensioenstelsel en volgen er steeds meer.
Eén van de belangrijkste veranderingen in het nieuwe pensioenstelsel is het leeftijdsafhankelijke beleggingsbeleid. Per leeftijdscohort wordt vastgesteld hoeveel blootstelling men krijgt aan overrendement en aan renteafdekking; samen vormen zij de lifecycle.
Op tijd beginnen. En met alle belanghebbenden elk probleem vanuit alle invalshoeken bekijken. Dat heeft bij PGGM aan de basis gestaan van een succesvolle transitie op 1 januari van bijna zes miljoen deelnemers naar een nieuwe pensioenregeling.
De afgelopen jaren staat de dialoog in de pensioensector volledig in het teken van de pensioentransitie. Op dit moment zijn al tien miljoen deelnemers over naar het nieuwe pensioenstelsel.
Voor pensioenfondsen geldt, net als voor iedere organisatie, dat de missie, visie, strategie en doelstellingen (MVSD) richting geven. Dat is cruciaal, want zonder MVSD navigeert een pensioenfonds zonder bestemming. Dat was altijd al zo, maar de pensioentransitie noopt tot een herbezinning.
Voorjaar 2026: veel actuarissen zijn betrokken bij de pensioentransitie, sommige fondsen zijn al ingevaren in de nieuwe systematiek, andere gaan niet over en veel fondsen zijn in voorbereiding.