Laten we eerlijk zijn. Het mooiste van ons vak – de inhoud, de techniek, het rekenen, het modelleren, het aanscherpen van aannames – dát kan AI steeds beter. Scenario’s doorrekenen, kapitaalvereisten bepalen, ALM-studies uitvoeren: waar wij dagen voor nodig hebben, doet een algoritme in seconden. Zonder vermoeidheid, zonder discussie over modellen en aannames. Wat blijft er dan over?
Voorlopig sturen wij AI aan. Wij formuleren de vragen, beoordelen de uitkomsten en vertalen cijfers naar beleid. Wij geven richting aan de rekenkracht. Maar hoe lang nog? Als AI straks zelf betere vragen leert stellen, modellen optimaliseert en inconsistenties herkent, wat is dan onze rol? Worden wij generalisten in een wereld waarin de échte experts artificieel zijn? En zal zelfs het aansturen van AI uiteindelijk ook geautomatiseerd worden?
Als AI straks zelf betere vragen leert stellen, modellen optimaliseert en inconsistenties herkent, wat is dan onze rol?
Misschien zitten we later op een kussentje. Beseffend op wat voor trein we zijn gesprongen. Een doemscenario voor velen.
En toch voel ik nieuwsgierigheid. Zoals Rumi ooit zei: “The wound is the place where the light enters you.” Misschien moeten we niet bang zijn voor de snelheid en het onbekende, maar zien wat er van binnen groeit wanneer het vertrouwde verandert.
We wantrouwen AI. Toch was de menselijke mind met haar oorlogen, hebzucht en machtslust ook geen onfeilbare gids. Misschien kan AI het wel beter?
Wat gebeurt er met onze AG-prognosetafels als AI ziektes vroegtijdig herkent? Als sterftekansen structureel verschuiven door betere preventie en gepersonaliseerde geneeskunde? Hebben we dan nog pensioen nodig zoals we dat nu kennen? Of blijft AI voor ons “doorwerken”? En heeft geld dan nog wel waarde?
Stel je voor dat AI zich moreel consistenter gedraagt dan wijzelf, en dat we haar niet langer inzetten voor oorlog of desinformatie. In een wereld waarin alles in hoog tempo verandert en vaak buiten onze directe invloed ligt, ontstaat paradoxaal genoeg ook ruimte om te vertragen: om de blik naar binnen te richten en meer ontspanning te vinden. En dan groeit wellicht wel het besef dat we er misschien beter voorstaan dan in de tijd dat de mens alleen aan het roer stond – met haar machtsdrang, conflicten en littekens. Wie weet is het juist daar, in die wonden, dat het licht kan binnenkomen.
Deze blog is op persoonlijke titel geschreven.
